"Nobody can do everything, but everyone can do something."
- World Aids Day Quotes by Author Unknown
ကၽြန္ေတာ္ အစိုးရရုံးတြင္အလုပ္လုပ္စဥ္ အခါက ကၽြန္ေတာ့္ အထက္အရာရွိတစ္ဦးႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ ရာထူးတူ အငယ္တန္း၀န္ထမ္းတစ္ဦး ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္တစ္ခုသို႕ ရက္တို Training တက္ေရာက္ရန္ ေရြးခ်ယ္ခံရသည္။ ျမန္မာျပည္ ၀န္ထမ္းဘ၀တြင္ ႏိုင္ငံျခားသို႔ သြားေရာက္ရသည့္အခြင့္အေရးသည္ ထီေပါက္သည့္နည္းတူ ခက္ခဲလွပါသည္။ အငယ္တန္း၀န္ထမ္းမ်ားအတြက္ဆို ပိုမို၍ပင္ ခက္ခဲပါသည္။ သြားခါနီး ရုံးလုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ား ကို လုပ္ကိုင္ၿပီးေနာက္ ေဆးစစ္ရပါသည္။ ထိုအခါတြင္ အငယ္တန္း၀န္ထမ္းတြင္ HIV ပိုးကူးစက္ေနေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရသျဖင့္ ထိုအငယ္တန္း၀န္ထမ္းကို ႏိုင္ငံျခားသို႔ေစလႊတ္ျခင္းမွ ရပ္ဆိုင္းကာ တျခားတစ္ေယာက္ႏွင့္ အစားထိုးေစလႊတ္လိုက္ပါသည္။ ထိုအခ်ိန္က ထိုအငယ္တန္း၀န္ထမ္းမွာ HIV ကူးစက္ေနသည္ဆိုေသာ္လည္း ရုပ္ပိုင္း စိတ္ပိုင္းအေျခအေနမွာ သာမန္လူတစ္ဦး ကဲ့သို႔ပင္အေျခအေနရွိပါသည္။
ထို၀န္ထမ္းငယ္မွာ ႏိုင္ငံျခားသို႔ ေစလႊတ္ျခင္း မွရုပ္သိမ္းျခင္းခံရရုံမက ေနာက္ပိုင္းတြင္ ရာထူးတိုးစာေမးပြဲမ်ားတြင္လည္း ေျဖဆိုခြင့္ကိုကန္႔သတ္ခံရပါသည္။ ရုံးအတြင္းရွိ အျခား ၀န္ထမ္းမ်ားကလဲ ေၾကာက္စရာ လူတဦးကဲ့သို႔ ေရွာင္ဖယ္ဖယ္ႏွင့္ ဆက္ဆံျခင္း ကိုပါခံရသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အစစ ဖိအားမ်ား မ်ားျပားလာသည့္ အခါ အလုပ္မွႏုတ္ထြက္သြားခဲ့ပါသည္။ ေနာက္ပိုင္းမည္သို႔ ျဖစ္ပ်က္သြားသည္ကို မသိရေတာ့ေပ။
အလားတူ အျဖစ္အပ်က္မ်ိဳးမ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရဌာနမ်ားတြင္ အမ်ားအျပားပင္ရွိသည္။ HIV ကူးစက္ေနသျဖင့္ ၀န္ထမ္းေရြးခ်ယ္ေလ့က်င့္ေရးမွ က်င္းပေသာ ဦးစီးအရာရွိအဆင့္ စာေမးပြဲမ်ားမွ ျငင္းပယ္ခံရျခင္း၊ ႏိုင္ငံျခားသံရုံး မ်ားတြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္မွဳမ်ားမွျငင္းပယ္ခံရျခင္း၊ ရာထူးတိုးရာတြင္ ထည့္သြင္းမစဥ္းစားျခင္း၊ တျခားအေရးမပါေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ေခ်ာင္ထိုးျခင္းမ်ားကို အစိုးရဌာနမ်ားတြင္ HIV ကူးစက္ေနေသာ ေ၀ဒနာရွင္ ၀န္ထမ္းမ်ား ခံစားေနၾကရပါသည္။
ထိုအျဖစ္အပ်က္မ်ားျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ တစ္လအၾကာတြင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရုံးသို႔ အသက္ ၃၀ ေက်ာ္အရြယ္ တပ္မေတာ္မွ ဗိုလိၾကီးအဆင့္တစ္ဦး လက္ေထာက္ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး တာ၀န္ျဖင့္ ေျပာင္းေရႊ႔လာပါသည္။ ထိုသန္သန္မာမာ ဗိုလ္ၾကီးသည္ မည္သည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ တပ္မေတာ္မွေျပာင္းေရႊ႔လာသည္ကို ခ်က္ျခင္းမသိရေသးပါ။ ေနာက္ပိုင္းခင္မင္လာၾကေသာအခါ ကၽြန္ေနာက လည္းေကာင္း ဗိုလ္ၾကီးကို ဘာလို႔ အရက္ဘက္ကိုေျပာင္းလာရသလဲေမးျမန္းေသာအခါ ထိုဗိုလ္ၾကီးမွ ေရႊပိုးေလဗ်ာ ေရႊပိုးဟု ေျပာပါသည္။ ကၽြန္ေတာလဲ ဘာမွန္းမသိ၍ ဘာေရႊပိုးလဲ ဟုေမးရာ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဘီပိုး ရွိလို႔ တပ္မေတာ္မွ အရပ္ဘက္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႔လိုက္ေၾကာင္းေျပာျပပါသည္။ ထိုသို႔ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ေရာဂါပိုးရွိေသာ စစ္ဘက္၀န္ထမ္းမ်ားကို အရပ္ဘက္သို႔ေျပာင္းေရႊ႔ေနသည္မွာ ၾကာျမင့္ေနပါၿပီ။ သူတို႔ တပ္မေတာ္ အရာရွိေလာကတြင္ ေရႊပိုးဟုတင္စားကာ စစ္တပ္တြင္ မေနျခင္သူမ်ားက ဂြင္ေကာင္းေသာ အရပ္ဘက္ဌာနမ်ားသို႕ ေျပာင္းေရႊ႔ၾကပါသည္။ ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္မ်ားသို႔ပါ သံတမန္အရာရွိ မ်ားအေနႏွင့္ သြားေရာက္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ျခင္းမ်ိဳးပင္ရွိပါသည္။
အသည္းအသား၀ါ ဘီပိုး ႏွင့္ HIV /AIDS ေရာဂါမ်ားသည္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားျဖစ္ေသာ္လည္း ကူးစက္ပုံျခင္းမတူညီပါ။ HIV /AIDS ေရာဂါသည္ ကူးစက္နည္း အဓိက နည္းလမ္း သံုးခုမွာ
- အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံတာ (စအုိ၊ ပါးစပ္၊ လိင္အဂၤါ စတဲ့ နည္း အားလံုး)
- ေသြးကေန တစ္ဆင့္ ( ေသြးေပေနတဲ့ ခၽြန္ထက္တဲ့ ပစၥည္းေတြကို မွ်သံုး ေပါင္းသံုး ေရာသံုး ရာကေနလဲ ကူးႏိုင္တယ္ .. ဥပမာ - ေဆးထိုးအပ္ မွ်သံုးတာ)
- ကိုယ္၀န္ေဆာင္ မိခင္ ၊ နို႔တိုက္မိခင္ကေန ကေလးကို ကူးစက္တာ မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး HIV /AIDS ေရာဂါသည္
အေပၚယံ ဆက္ဆံရုံျဖင့္ ကူးစက္ႏိုင္ျခင္းမရွိပါ။
အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီပိုးသည္ ေခၽြးမွတဆင့္ သေရမွတဆင့္ တျခား ကိုယ္ခံအားနည္းေနသူ မည္သူမဆို အလြယ္တကူ ကူးစက္ႏိုင္ပါသည္။ လိင္ဆက္ဆံရာမွလည္းကူးစက္ႏိုင္ပါသည္။ အေပၚယံထိေတြ႔ဆက္ဆံရုံမွ်ျဖင့္ကူးစက္ႏိုင္ပါသည္။
ဆိုလိုသည္မွာ ထို ေရာဂါႏွစ္မ်ိဳး ခံစားေနရသူမ်ားသည္ လူသားမ်ားျဖစ္သည္။ တဖက္ကိုေတာ့ လက္လြတ္စပယ္ ပစ္ပယ္ၾကၿပီး တဖက္ကိုေတာ့ သက္သာရာသက္သာေၾကာင္း ျပဳလုပ္ေပးသည္မွာ တရားျခင္းမရွိေပ။ HIV ေရာဂါကူးစက္ခံရသူမ်ားသည္ ထိုေရာဂါရရွိေၾကာင္း သိရွိၾကသည္ႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကီးအက်ယ္ထိခိုက္သြားၾကပါသည္။ ထိုသူမ်ားကို လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းထဲတြင္ ထားကာ အရာရာ ၀ိုင္း၀န္းေဖးမၾကမွသာ ထိုသူသည္ AIDS အဆင့္သို႔ လ်င္ျမန္စြာကူးစက္ေျပာင္းလဲျခင္းမ်ိဳး မျဖစ္ဘဲ အသက္ရွည္စြာေနထိုင္ႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။
၂၀၁၀ ခုႏွစ္ရဲ႕ ေဆာင္ပုဒ္ ကေတာ့ Universal Access and Human Rights “အားလံုး လက္လမ္းမီေရး နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး” ဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ကိုးကားခ်က္- http://health.ngoinmyanmar.org/
